Burdurlu Derviş Mehmed Paşa

Burdurlu Derviş Mehmet Paşa, II. Mahmut saltanatı döneminde 5 Ocak 1818 – 5 Ocak 1820 tarihleri arasında iki yıl bir gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Olasılıkla 1756 doğumlu Burdur’lu bir Türktür. Babası Mora’da Nafplion’da yerleşmişti. İlk görevi olarak “mühürdarlık” yapmış ve sonra sancak beyliklerinde bulunmuştur. Daha sonra 1811’de “Hamideli” livası maliyesi ile ilgili “muhassıl” olmuş. Paşa ve vezirlik rütbesi verildikten sonra 1817’e kadar sırayla Bursa merkezli Hüdavendigar livası, Eskişehir merkezli Sultanönü livası ve İzmit merkezli Kocaeli livası mutasarrıflığı (liva valiği) yapmıştır. Nişancı yani Sultan’ın başkatibi olan, ve çok nüfuzlu olan Halet Efendi tarafından korunmuştur. Onun tavsiyelerine uygun olarak 5 Ocak1818’de sadrazamlığa getirilmiştir.

Sadrazamlığı sırasında, Mekke ve Medine’yi Vahhabiler’in işgalinden kurtaran Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa ve oğlu İbrahim Paşa Vahhabi Saudilerin başkenti olan Diriya’yı alarak Vahhabi isyanına son vermiş ve birinci Saudi devletinin Vahhabi lideri olan Abdullah bin Saud’u esir alarak İstanbul’a göndermişti ve Şubat 1819’da Sultan’ın iradesiyle Vahabi lideri Abdullah bin Saud Bab-ı Humayun önünde idam edildi. Mayıs 1819’da Tersane ve donanma mensupları ile humbaracılar arasında çıkan bir kahvehane anlaşmazlığı büyük bir şehir sokak kavgasına dönüştü. Tersane vardiyanları bir humbaracı kahvesini basıp orada bulan bazı humbaracıları öldürmüşlerdi. Buna çok kızan humbaracılar ve onları destekleyen lağımcılar depolardan top ve mühimmat çıkararak Tersane’yi basmaya hazırlandılar. Sultsn II. Mahmut işi eline alarak Kaptan-ı Derya Abdullah Paşa’yı bu gayet ciddi asayiş sorununu bastırma emri verdi ve onun aldığı sert tedbirlerle bu arbede yatıştırılıp bastırıldı. Temmuz 1819’da ise Karaköy Kapısı ile Meyyit İskelesi arasında asayişi korumaya görevli nöbetçi yeniçerilerden “Yirmmibeşinci Orta” askerleri ile ” Yetmişbeşinci Orta” askerleri arasında kavga çıktı. Yeniçerilerinin kışlası olan Etmeydanı’ndan bu ortalara bağlı olan diğer yeniçeri askerleri orta yoldaşlarına destek vermek için geldiler. Bu kavaga böylece bir sokak savaşına dönüştü. Yeniçerilerden bir grup Haliç’de bulunan bir tüccar gemisine binip kıyıyı tüfek ateşine tutmaya başladı. Diğer bir grup ise Galata Kulesi’ne çıkıp oradan tüfek ateşi ile bu sokak savaşına katıldı. Disiplinsiz olan askerlerden büyük bir grup ise bu sokak savaşında yararlanıp yakın semtlerde buluna ticari ve hatta özel yapılarai yağmalamay koyuldu. Ramazan olduğu için meyhaneler kapalıydı ama büyük bir asker grubu meyhaneleri açtırdı ve meyhanelerdei içki alemine başladılar. Yeniçeri Ağası büyük çabalar gösterip bu sokak kavgasını bastırabildi. Sultan II. Mahmud bu disiplinsiz yeniçeri hareketlerini sabıral izlemek zorunda kaldı çünkü danışmanı Halet Efendi yeniçerileri korumaktaydı. Ama Sultan bu asayişsizlikten Sadrazam Burdurlu Derviş Mehmed Paşa’yı mesul tuttu ve 5 Ocak 1820’de onu görevden azletti.

Önce Gelibolu’ya sürgüne gönderildi. Fakat Helet Efendi’nin adamı olduğu için Burdurlu Derviş Mehmed Paşa diğer yüksek devlet mevkilerinde bulundu. 16 Ocak 1821’de Şam’a eyalet valisi tayin ediildi. Bu görevde Nablus livasının idaresis de bulunmaktaydı. Aynı zamanda “Emir el-Hac” görevi ile hac yolunu koruma ve Anadolu ve Rumeli’den hacca gideceklere destek sağlam görevi de vardı. Sayda eyalet valisi olan Abdullah Paşa’nın isyan etmesi ile Babıali bu sorunu çözmekle Şam Eyalet valisi olan Burdurlu Derviş Mehmed Paşa görevlendirdi. Sonunda ta Akka kalesine kadar ilerliyerek ve Abdullah Paşa’nın affedilmesini sağlayarak bu isyanı bastırdı. Bu başarısı üzerine paşaya Kütahya merkezli Anadolu eyaleti valiliği verildi. Fakat burada gösterdiği sert idare dolayısı ile İstanbul’a şikayetler gitti ve Kütahya’da bir isyan çıktı. Bunun üzerine Burdurlu Derviş Mehmed Paşa devlet görevlerinden azledildi; tüm taşınmaz eşyası müsadere edildi ve kendisi de önce Afyon’a sonra Bursaya sürgüne gönderildi. Ama Haziran 1837’de affa uğradı ve “Şeyh-ül Harem” yani Medine Valiliğı görevi verildi. Bu görevde iken Burdurlu Derviş Mehmed Paşa Hicaz’da Yanbu şehirinde vefat etti.

Bu yazı Önemli Kişiler kategorisine gönderilmiş ve , , , , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir