Saint Gotthard Savaşı (1664)

Saint Gotthard Muharebesi (Macarca: Szentgotthárdi csata) 1 Ağustos 1664 tarihinde Osmanlı Devleti karşısında Avusturya Arşidüklüğü ve diğer Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu orduları ile bunların yanında savaşa katılan diğer müttefik ülkeler arasında meydana gelen muharebedir. Muharebe sonucunda 10 Ağustos 1664 tarihinde Vasvar Antlaşması kabul edilmiştir. Muharebe, 1663-1664 Osmanlı-Avusturya Savaşı’nın son büyük çarpışmasıdır.

Savaş öncesi durum
Güneydoğu Avrupa’da 16. yüzyılda Müslüman Osmanlı İmparatorluğu ve Katolik Habsburg İmparatorluğu arasındaki mücadele bölgenin tarihini belirledi. Mohaç Savaşı’nda Macar yenilgisinden sonra, Macaristan Osmanlı ve Habsburg İmparatorlukları arasında ikiye bölündü. Transilvanya, Osmanlının vasal bir devleti haline geldi ve verilen özerklik ile idare yerli prenslerin inisiyatifine bırakıldı. Osmanlı yönetiminde Transilvanya’da voyvodalar Gabriel Bethlen ve George Rákóczi dönemlerinde birçok dini hareket için altın çağ yaşandı. Ortodoks Rumenlerin eşitliği tanımamakta ısrarına rağmen; Transilvanya, Roma Katolikleri, Kalvinistler, Lutherciler ve Unitarianların barış içinde yaşadığı birkaç Avrupalı Devletten biri oldu. Osmanlı İmparatorluğu dini hareketlerden rahatsız değilken, Habsburg hanedanına bağlı Avusturya Arşidüklüğü bölgeyi kontrol altında tutmaya özen gösteriyordu. 1642 yılında Erdel Krallığı’nın başına geçen II. Rakoçi (1621-1660) ile altın çağ sona erdiği gibi, II. Rakoçi Osmanlı Devleti’nin askeri eylemleri kesinlikle yasaklamasına rağmen, Habsburgların da desteğiyle İsveç İmparatorluğu ile ittifak kurup 1657 yılında Lehistan’ın işgaline katıldı.

II. Rakoçi, Eflak prensi Konstantin ve Boğdan prensi İstefan’ı görevlerinden alıp, yerlerine Mihne ve Ghika’yı atamıştı. II. Rakoçi’nin faaliyetleri üzerine Osmanlı İmparatorluğu tarafından 1658 yılı yazında bölgeye askeri harekât düzenlendi. Otoriteyi tekrar tesis etmek üzere Köprülü Mehmet Paşa kumandasında sefere çıkan Osmanlı ordusu voyvodaları yenilgiye uğrattı ve Transilvanya’da Türk hakimiyetini tekrar tesis etti. Böylece II. Rakoçi’nin çalışmaları Osmanlı Ordusunun başarılı harekâtıyla engellendi ve bölgede Osmanlı yanlısı voyvodaların iktidarı pekiştirildi. Avusturya tarafından teşvik edilen II. Rakoçi, sadrazamın dönüşünü fırsat bilerek tekrar asker toplamaya başladı. Bunun üzerine Aralık 1659 tarihinde Budin Valisi Seydi Ahmed Paşa, Rakoczi üzerine yürüyerek Demirkapı Muharebesi’nde onu mağlup etti. Küçük Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetleri, II.Rakoczi komutasındaki 40 bin kişilik orduyu Eflak’ın kuzeyindeki Sibin kalesi önünde yapılan Sibin Muharebesi’nde yendi.Avusturya desteğini alarak ordu oluşturup, isyan etmekten vazgeçmeyen II.Rakoczi, 22 Mayıs 1660 tarihinde Kolojvar Muharebesi’nde (Gilău Muharebesi) Seydi Ahmed Paşa tarafından tekrar ağır bir yenilgiye uğratıldı. Osmanlılar tarafından 4700 asker öldürüldü, 30 top ele geçirildi ve 51 kalenin komutanı esir alındı. II.Rakoczi, savaş meydanından kaçtığı Varad kalesinde, çarpışmada aldığı yaralar nedeniyle 7 Haziran 1660 tarihinde öldü.

Transilvanya’nın önemli merkezi Varat 27 Ağustos 1660 tarihinde Osmanlı kuvvetlerince işgal edildi ve Varat Eyaleti kurularak, şehir eyaletin merkezi yapıldı. İmparatorluğun Budin ve Eğri Eyaletlerinden bazı sancaklar buraya bağlandı.

Erdel bölgesindeki karışıklığın sebeplerinden biri de Avusturya kuvvetlerinin bölgede Osmanlı karşıtlarına yardım sağlaması ve desteklemesi idi. Köprülü Mehmet Paşa’nın bölgeye gelmesi ile tüm karşıt kuvvetler sindirilmiş olmasına rağmen bölgedeki Avusturya etkisi uzun vadede devam etmekteydi. Varat’ın Osmanlı yönetimine geçmesi Habsburg yönetiminin dikkatini çekmişti. Avusturya Erdel olaylarında işe karışıyor ve kendisine yakın olan prenslere arka çıkıyordu.

Avusturya’nın desteklediği Prens Kemeny başkanlığındaki Transilvanya (Erdel) diyet meclisi aldığı kararla, Transilvanya’nın (Nisan 1661) Osmanlılar’dan ayrılma ilanı ile Viyana’yı yardıma çağırdı.

Bu yazı Savaşlar kategorisine gönderilmiş ve , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir