Sâmânizade Ömer Hulusi Efendi

Sâmânizade Ömer Hulusi Efendi (d. 1727 İstanbul – ö. 1812 İstanbul ) müderris, Osmanlı Devleti’nde kadılık, kazaskerlik ve (1800 – 1803; 1807 ve 1810 – 1812 donemlerinde) 3 kez şeyhülislamlık görevinde bulunmuş bir din adamıdır.

1727 yılında İstanbul’da doğdu. Ulemadan Hasan Efendi’nin oğludur. Adı Ömer Hulusi olmakla beraber Sâmânizade olarak anılır.

İlk eğitimini babasından gördü. Sonra medrese eğitimine başlayıp 1749 yılında icazet alıp muderris oldu. Çeşitli medreselerde müderrislik yaptı.

1777’de İzmir kadısı oldu ama aynı yıl görevden alındı. 1784’de Mısır kadısı görevi verildi. Eylul 1785’de Mekke kadılığına nakledildi ve böylece hacı da oldu. 1790’de İstanbul kadılığı görevine atandı ve 1791/92’de Anadolu kazaskeri payesi de verildi. 1794’de Anadolu Kazaskeri ve 1797’de Rumeli Kazaskeri görevlerini yaptı.
11 Temmuz 1800’de ilk kez şeyhülislam olarak görev verildi. Yaklaşık üç yıl bu görevde kaldıktan sonra 26 Nisan 1803’de azledildi.

13 Temmuz 1807’de III. Selim tarafından yeniden şeyhülislam görevine getirildiyse de bir gün bu makamda kaldıktan sonra ertesi gün Kabakçı Mustafa İsyanı çıktı. İsyancılar tarafından istenmiyen kişi olduğu için bu görevden ayrılmak zorunda kaldı.

II. Mahmut tahta geçtikten sonra 22 Eylül 1810’de Sâmânizade Ömer Hulusî Efendi’ye tekrar şeyhülislâmlik görevi verildi. Bu üçüncü kez şeyhülislâmliığı 1 yıl 8 ay 19 gün sürdü. Yaşının ilerlemiş olması nedeniyle, 1812 yılında bu görevden istifa etti ve emekli oldu.

Birkaç günlük hastalıktan sonra 12 Haziran 1812’da İstanbul’da hayata gözlerini yumdu. Fatih Camii yakınlarında, Otlukçu yokuşundaki mezarlığa gömüldü.

Şeyhülislâmlik yaptığı üç dönem toplam 5 yıl 1 ay 23 gündür.

Sâmânizade Ömer Hulûsî Efendi, Sicill-i Osmani’de şöyle değerlendirilmiştir:
Âlim, kamil, zengindi. … Cimriliği hayır yapmasına engel olmadı. Mensipleri ehline vermek alışkanlığından dolayi meslek mensuplarını memnun edemezdi.

Fatih Camii civarında bir mescit, hücreler ve fakirler için barınma yerleri inşa ettirmiştir. Bunlara gelir sağlamak için de vakıflar tahsis etmişti. Ozbekler Tekkesi de onun eseridir..

Bu yazı Önemli Kişiler kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir